De Koerden zijn een van de oudste volkeren van het Midden-Oosten en tegelijkertijd de grootste etnische groep ter wereld zonder een eigen internationaal erkende staat. Met naar schatting 40 tot 45 miljoen mensen wereldwijd, en meer dan 120.000 in Nederland, zijn de Koerden allesbehalve onzichtbaar. Toch is hun verhaal voor velen onbekend.

Rozia Foundation staat vanuit een diep christelijk geloof naast het Koerdische volk. Wij geloven dat elk mens, ongeacht afkomst, taal of religie, gemaakt is naar het beeld van God en waardigheid verdient. Dat geloof drijft ons tot actie: tot het delen van hoop, het bieden van hulp, en het versterken van Koerdische stemmen wereldwijd.

Een volk met diepe wortels

De Koerden zijn een Indo-Europees volk met wortels in het vruchtbare bergland rondom het Zagrosgebergte. Historische en archeologische bronnen wijzen erop dat Koerdische gemeenschappen al meer dan drieduizend jaar in dit gebied wonen. Taalkundig en cultureel zijn zij verwant aan andere Indo-Europese volkeren, niet aan de Arabieren of Turken, zoals soms ten onrechte wordt aangenomen.

Koerden zijn geen Arabieren. Hun taal behoort tot de Indo-Iraanse taaltak, dezelfde familie als het Perzisch, en in bredere zin ook verwant aan het Nederlands en Duits. Arabisch behoort tot een volledig andere taalfamilie: het Semitisch. Dit onderscheid is niet slechts taalkundig, maar ook cultureel en historisch fundamenteel.

Wat de Koerden bindt, ondanks alle interne diversiteit in dialect, regio en religie, is een gedeelde culturele identiteit: een gedeeld gevoel van volksverbondenheid, een gedeelde taal in haar vele dialectvormen, en een gedeelde geschiedenis van veerkracht tegenover onderdrukking.

Hoeveel Koerden zijn er en waar wonen zij?

Nauwkeurige bevolkingsstatistieken ontbreken, omdat geen enkel land waar Koerden wonen hen als aparte etnische categorie registreert. Wereldwijd gaat het om 40 tot 45 miljoen mensen.

Koerdistan: het verdeelde thuisland

Het woord Koerdistan betekent letterlijk ‘land van de Koerden’. Hoewel er geen staat op de wereldkaart bestaat met die naam, is het voor tientallen miljoenen mensen hun historische, geografische en culturele thuisland, verdeeld over vier moderne staten.

De verdeeldheid van Koerdistan is geen historisch toeval. Het is het directe gevolg van politieke beslissingen die na de Eerste Wereldoorlog werden genomen, zonder inspraak van de Koerden zelf.

De geschiedenis: van Zagros tot de moderne tijd

Oude wortels: de Meden en vroege volkeren

De historische aanwezigheid van Koerdische volkeren in het Midden-Oosten gaat duizenden jaren terug. Volgens een wijdverbreide opvatting worden de vroegste voorouders van de Koerden vaak verbonden met de Meden, een krachtig Indo-Europees volk dat in de 7e en 6e eeuw v.Chr. een groot rijk stichtte en het beroemde Assyrische Rijk ten val bracht (612 v.Chr.). De Koerden leefden duizenden jaren min of meer autonoom in hun bergachtige thuisgebied, dat hen zowel beschermde als isoleerde van de grote rijken die om hen heen opkwamen en verdwenen.

Sèvres (1920): de belofte die niet werd ingelost

Na de Eerste Wereldoorlog leek de kans op een eigen staat eindelijk dichtbij. In het Verdrag van Sèvres (1920) erkenden de geallieerde mogendheden de mogelijkheid van een autonome Koerdische regio. Maar deze belofte bleef dode letter. Het Verdrag van Lausanne (1923) verving Sèvres volledig, en repte met geen woord over de Koerden. Koerdistan werd verdeeld over Turkije, Irak, Syrië en Iran.

Juist dit aanhoudende onrecht, en de stilte van de wereld erover, is voor Rozia Foundation een roeping. Waar de politiek zwijgt, spreekt de liefde van Christus. Wij geloven dat het evangelie van herstel bedoeld is voor elk volk, ook voor de Koerden.

Onderdrukking, genocides en verzet

Naast onderdrukking is er ook een constante traditie van verzet en opbouw. In 1991 werd de Koerdische Regionale Regering (KRG) in Irak opgericht, die in 2005 constitutionele erkenning kreeg. Koerdische strijders speelden een onmisbare rol in de vernietiging van het ISIS-kalifaat (2014-2019).

Deze woorden klinken niet abstract wanneer wij de verhalen kennen van Koerdische families die alles verloren. Als Rozia Foundation geloven wij dat de troost van het evangelie ook voor hen bedoeld is, concreet, tastbaar en vol hoop.

De Koerdische taal: Indo-Europees en divers

De Koerdische taal behoort tot de Indo-Europese taalfamilie, dezelfde grote familie als het Nederlands, Duits en Engels. Dit is een fundamenteel verschil met het Arabisch.

Bijbel-vertalingen, een historisch keerpunt

Voor de Kerk is 2017 een mijlpaal: voor het eerst in de geschiedenis verscheen de volledige Bijbel in Sorani-Koerdisch. Inmiddels zijn er ook Bijbel-vertalingen in Kurmanji beschikbaar, bereikbaar voor lezers in Turkije, Syrië, Iran, Irak en Armenië. Voor het eerst klinkt Gods Woord in de moedertaal van miljoenen Koerden.

Koerdistan in de Bijbel

Voor veel christenen is het Koerdische thuisland minder onbekend dan het lijkt. Een groot deel van de Bijbelse geschiedenis speelt zich af in de bergen en vlakten die de Koerden vandaag bewonen.

• De rivieren van het paradijs. De Tigris en de Eufraat, in Genesis 2 genoemd bij de hof van Eden, stromen dwars door Koerdisch gebied.
• De bergen van Ararat. Volgens Genesis 8 kwam de ark van Noach tot rust op de bergen van Ararat, in het grensgebied van het Koerdische woongebied.
• Ninevé. De stad waar de profeet Jona heen werd gestuurd, lag in het hart van het huidige Noord-Irak, waar tot op vandaag veel Koerden wonen.
• Meden op de Pinksterdag. In Handelingen 2:9 worden de Meden, een volk dat vaak met de voorouders van de Koerden wordt verbonden, met name genoemd onder de mensen die op de allereerste Pinksterdag het evangelie in hun eigen taal hoorden.

Het evangelie is voor de Koerden dus geen vreemde, westerse boodschap. Het klonk al in de vroegste dagen van de kerk in deze regio. Juist daarom gelooft Rozia Foundation dat het goede nieuws ook vandaag opnieuw wortel mag schieten onder het Koerdische volk.

Omdat de Koerdische taal in Turkije, Iran en Syrië decennialang verboden of zwaar beperkt was, overleefde zij primair in de privésfeer en in de mond van de Dengbêj, de traditionele Koerdische verhalenvertellers en zangers. Taal is voor de Koerden een symbool van identiteit en overleving.

Koerdische cultuur en tradities

Religieuze diversiteit onder de Koerden

Een wijdverbreide misvatting is dat alle Koerden islamitisch zijn. De realiteit is rijker en diverser. Koerden zijn vanouds religieus pluriform:

Deze 12.000 tot 23.000 broeders en zusters dragen vaak een dubbele last: druk om hun geloof én om hun Koerdische identiteit. Velen kwamen tot geloof via Koerdischtalige radio, satelliet-tv en internetzending in Sorani en Kurmanci. Rozia kent hen van dichtbij en deelt hun verhalen met de Nederlandse kerk.

In autonoom bestuurde Koerdische gebieden zijn religieuze minderheden institutioneel beschermd via quotasystemen en co-voorzitterschappen. Dit maakt Koerdisch bestuur uniek in de regio.

Vervolging vandaag, godsdienstvrijheid onder druk

Naast de historische tragedies leeft het Koerdische volk vandaag onder voortdurende druk. Op de Open Doors World Watch List 2025 staat Iran op plek 9, Irak op 17 en Turkije op 45, precies de landen waar de meerderheid van de Koerden woont. USCIRF, de Amerikaanse commissie voor internationale godsdienstvrijheid, beveelt Iran in 2025 opnieuw aan als “Country of Particular Concern” wegens systematische schendingen.

Voor de geschatte 12.000 tot 23.000 Koerdische christenen, en alle Koerden die hen kennen, betekent dit dagelijkse onzekerheid. En tóch: waar het Evangelie wordt verteld, ontstaan kerken. Daarom zet Rozia zich in op drie pijlers: evangelie en getuigenis, hulp en barmhartigheid, en recht en gerechtigheid voor het Koerdische volk.

De Koerden in Nederland & de situatie vandaag

Nederland telt meer dan 120.000 inwoners met Koerdische roots, een van de grootste Koerdische diasporagemeenschappen van Noord-Europa. Zij kwamen in golven:

Rozia Foundation staat midden in deze gemeenschap. Wij kennen de verhalen, de pijn en de hoop, en zetten ons in voor herstel: lichaam, ziel en gemeenschap. Want God kent de Koerden bij naam.

De situatie vandaag

Veelgestelde vragen over de Koerden